Goed liggen en goed zitten. Het klinkt zo logisch. Voor veel cliënten van ORO is het jammer genoeg helemaal niet zo vanzelfsprekend. John van Vijfeijken uit Beek en Donk bijvoorbeeld kreeg veel last van vergroeiingen, onder meer omdat hij ‘verkeerd’ of vooral altijd op dezelfde manier lag. Ergotherapeut Femke Manders ging aan de slag met wat in vaktaal ‘houdingsmanagement’ heet. Jhon heeft er veel baat bij.

“De lighouding is soms heel bepalend voor het welbevinden”, zegt Femke als ze op bezoek is bij Jhon en zijn zorgcoördinator Marleen van Moorsel. “Wij veranderen per nacht tientallen keren van houding, maar Jhon, en veel andere cliënten, kunnen dat niet. Die kunnen niet zelfstandig hun houding veranderen. Gevolg is dat spieren en gewrichten vergroeiien en dat cliënten pijn- en andere klachten krijgen.”

Pleisters en zalfjes

Ook Jhon had zo zijn problemen. Hij had bijvoorbeeld veel last van wondjes op zijn stuitje. Door zijn houding in de rolstoel, waaraan hij gebonden is, gingen die wondjes ook niet goed dicht. “Ik heb heel wat crèmes, pleisters en zalfjes gehad”, zegt Jhon. “Ik ben er zelfs mee naar het ziekenhuis geweest omdat het niet beter werd.” Marleen: “We hadden ook al wat aanpassingen aan zijn rolstoel gedaan, maar het bleef lastig.”

Patroon doorbreken

Femke Manders is al enkele jaren vanuit Lore betrokken bij de zorg voor Jhon. “We zagen bij Jhon dat zijn knieën dicht tegen elkaar bleven en de onderbenen flink naar achteren stonden.” Femke ging aan de slag met de lighouding van Jhon. “Hij lag altijd op zijn rug, waarbij zijn benen naar rechts vielen. Dat zorgde voor veel spanning op zijn heupen. Dat patroon moesten we doorbreken. Door af te wisselen, wordt de zwaartekracht die op het lichaam rust, beter verdeeld. Vergroeiingen kunnen dan herstellen en de mobiliteit kan flink verbeteren.”

Spieren ontspannen

Om de lighouding te verbeteren, ging Femke aan de slag met kussens en steunen. Femke: “Door de kussens en de steunen goed te plaatsen, ligt Jhon steeds in een andere houding en kunnen zijn spieren beter ontspannen. We zijn begonnen met een rugligging waarbij onder meer een kussen tussen zijn knieën werd gelegd. Daarna zijn we zijn rechterzijde gaan trainen en nu zijn we bezig met de linkerzijde. Eerst een kwartiertje, nu zitten we al op een paar uur per nacht.”
Naast het veranderen van de lighouding, kreeg Jhon ook een nieuwe rolstoel. De kuip waarin Jhon zit is op maat gemaakt. Zelfs de kleuren en het logo van PSV, zijn favoriete voetbalclub zijn erin verwerkt. “De kuip is nog regelmatig aangepast, ook omdat zijn beweeglijkheid door de veranderde lighouding geleidelijk verbeterde.”

Al na drie weken

Jhon is inmiddels erg gelukkig met de aanpassingen die gedaan zijn. Hij wil graag demonstreren hoe de kussens werken als hij in bed ligt. Femke kijkt hoe Marleen de kussens en de steunen plaatst. “Ik moet wel zeggen dat de rol van de begeleiding hier niet onderschat mag worden”, benadrukt Femke. “Dit is in het begin best arbeidsintensief.” “Klopt,” zegt Marleen, “maar we zien hier allemaal ook wel wat dit voor Jhon betekent. Al na drie weken zagen we bijvoorbeeld dat hij veel beter kon meehelpen met het aankleden. Zijn mobiliteit is heel snel toegenomen en ook heeft hij minder moeite met zijn ademhaling. Als je die vooruitgang ziet, dan doe je dat stapje extra met heel veel plezier.”

Symmetrische houding

Femke realiseert zich ondertussen dat er meer cliënten zijn die gebaat zouden kunnen zijn bij een verandering van de lig- en zithouding. “Het lijf is gebaat bij een zo symmetrisch mogelijke houding. Het verbeteren van de lighouding is niet iets wat je van vandaag op morgen bereikt, maar het is wel iets waarmee je erg goede resultaten kunt bereiken. Als medewerkers twijfelen? Laat ons een keertje meekijken. Wie weet wat we samen kunnen bereiken.”

Lore, behandeling en expertise van ORO ondersteunt mensen in de regio Helmond-De Peel met een (vermoeden van) verstandelijke beperking of ontwikkelingsachterstand. Vanuit onze expertise werken we daarnaast samen met partners in Zuidoost-Brabant en dragen we landelijk en internationaal bij aan het verbeteren van de kwaliteit van zorg.

Met ruim 100 behandelaren, verdeeld over 15 disciplines, hebben we veel verschillende deskundigheid in huis. Van psychologen, orthopedagogen en AVG-artsen tot fysiotherapeuten, ergotherapeuten, logopedisten, diëtisten, vaktherapeuten en bewegingstherapeuten. We werken nauw samen met onder andere huisartsen, scholen, GGZ-instellingen, ouderenzorg, consultatiebureaus en ziekenhuizen.