Zijn de gemeentelijke diensten en medewerkers goed toegankelijk voor mensen met een verstandelijke beperking? De gemeente Helmond wil die vraag graag met ‘ja’ beantwoorden. Maar wat moet er dan nog gebeuren? Ervaringsdeskundigen van cliëntburo STERK van ORO helpen de gemeente bij het beantwoorden van die vraag. In de afgelopen maand werden ambtenaren getraind, onder meer door drie ervaringsdeskundigen van ORO.

De gemeente Helmond mag best een goed voorbeeld genoemd worden als je kijkt naar hoe er in Nederland bij gemeentelijke diensten wordt omgegaan met de regels die vanuit de Verenigde Naties zijn vastgesteld. Dat zijn regels die te maken hebben met inclusie van mensen met een beperking. “Wij willen dat iedereen zo makkelijk mogelijk gebruik kan maken van de diensten van de gemeente”, vertelt Daniela Niderost, inclusieambtenaar bij de gemeente Helmond. “Wij zijn er voor de mensen van de stad. Voor álle mensen van de stad.”

Mystery guests

Een aantal ervaringsdeskundigen bij ORO speelden eerder dit jaar al een keer voor ‘mystery guest’. “Dat betekent dat je doet alsof je iets wilt weten, maar dat is niet echt”, zegt Angelica. “Je doet dat alleen om te kijken of je goed geholpen wordt bij de gemeente.”

Zo probeerde Angelica via de telefoon informatie te krijgen over het vinden van een woning, ‘speelde’ Carola dat ze haar jas vergeten was in het Huis van de Stad en deed Jean-Pierre alsof hij ruzie had met een begeleider toen hij bij een gemeentelijke balie stond. “We wilden wel eens weten hoe de beveiliging daarop zou reageren”, aldus Jean-Pierre. Christel keek nadrukkelijk naar de entree van het nieuwe Huis van de Stad.

Rapport werd omarmd

De resultaten werden vertaald in een rapport. Daarin stond bijvoorbeeld dat Angelica niet heel vriendelijk te woord werd gestaan door de telefoon en dat Christel veel te veel prikkels ervoer toen ze de hal van het Huis van de Stad betrad.

Het rapport werd door de gemeente omarmd. Daarom werd een e-learningprogramma gemaakt en in oktober waren er drie dagen, waarin in totaal ongeveer vijftig medewerkers werden getraind. In de ochtend verzorgden drie ervaringsdeskundigen van ORO verschillende workshops en in de middag verzorgde MEE, de andere partner in dit traject, een gerichte en zeer waardevolle training over het omgaan met een niet-zichtbare beperking.

Open voor adviezen

De ervaringsdeskundigen kijken met een goed gevoel terug op de trainingsdagen. “Ik vind ook wel dat er veel goed gaat bij de gemeente Helmond, hoor”, zegt Angelica. “Ze stonden ook echt open voor onze adviezen. En we moeten ook naar onszelf kijken, vind ik. Als we iets niet helemaal goed begrijpen, moeten we dat ook gewoon zeggen.”

Nieuwe inzichten

Daniela Niderost is blij met de samenwerking met ORO: “Ervaring is waardevol in leer- en verbetertrajecten omdat het leidt tot dieper begrip en beter aansluiten bij de behoefte van onze inwoners. Door de inzichten van ervaringsdeskundigen te benutten ontstaan effectievere oplossingen.
Ervaringskennis is voor ons een belangrijke kennisbron, die we als gemeente ook steeds vaker inzetten, liefst al bij de start van beleidsvorming. Zo houden we optimaal feeling met de mensen waar we het allemaal voor doen.”

Dit verhaal is verschenen in OROskoop 84, december 2025.